M. Ali Kara | Cynic & Skeptic

Müstakil Türk dili: Yeni Türk kamusunda kelime ve ıstılahlarımız nasıl yapılacaktır? (Hakimiyeti Milliye, 1929) Dil Heyeti Türk Kamusu ve Grameri için ciddiyetle çalışıyor.

open.substack.com/pub/dildevri...

İstanbul dilindeki salatalık sözünün aslı ise, bildiğimiz salata’dır, ki esasen İtalyancada “tuzlu” manasına gelen insalata’dan gelmedir. Dilimizde bu sözün eskiden beri ilk hecesinin hazfedilerek salata şeklinde kullanıldığını ve Kanuni Sultan Süleyman’ın sofrasında galiba–yeşil olsun olmasın–her..

1896 yılında rüştiye (ortaokul) öğrencisi Zeki'den katışıksız Türkçe yazmayı öneren Malumat'a teşekkür: "Oh şimdi ne âlâ oldu, artık her yazılanı anlayacağım."

Eğer biz lisanımızdan Arabi, Farisi terkipleri, kaideleri kâmilen çıkarmağa müvaffak olabilirsek Padişahımız Efendimiz Hazretlerinin açtıkları şu terakki devrinde bir büyük adım atmış oluruz.

Dehkhoda’s entry on otaq mentions the suspicion of an Arabic origin

In the entry of otaq (اتاق), Dehkhoda suggests an Arabic origin (وثاق) as a probability. The variants of the term indicate different periods and multiple Turkic source languages. Despite this and the AI vandalism in Wikipedia (see img. 2), the term has an indisputable Turkic origin. #etymology

Sesçe "çöp" biçimine girmesi için Türkçe çöp ile ilişkiye girmesi gerekmiyor, anlamca da büyük oranda "çubuk" anlamını koruyor görünüyor. Dolayısıyla ses ve anlam temelinde bir ilişki olduğunu görmüyorum.

Farsçadan Türkçeye sözcük alınışındaki ses ikamelerinden birisini açıklamaya / göstermeye uğraştım:

Selam Bird!

Me neither

Velhasıl buna soyut, onu beğenmezsek manevi gibi bir şey demek daha güzel olmaz mı?

İngilizce intangible'ın "somut olmayan" diye çevrilmesini gördüğümde bunun başka dillere nite çevrildiğini merak ettim. Kazakça karşılığı бейматериалдық yapıca bizim galatçıların çokça ilgisini çekerdi: бей- (bei-, "bî") +‎ материал (material "materyal") +‎ -дық (-dyq "-lık"), yani "bîmateryallik."

It really makes me laugh when people, talking about Turkey's geography, say it's partially in Europe. They don't seem to realize that Europe is not a continent in any geographical sense, but a sociopolitical construct.

Duhuliye “giriş ücreti,” ikramiye “ikram parası,” sarrafiye “sarraf hakkı,” simsariye “simsar komsiyonu,” tekaüdiye “emeklilik maaşı” gibi sözcükler ilkine örnek iken mahiye “aylık ücret,” saliye “yıllık ücret” gibi sözler galatlara örnek sayılabilir.

İkinci parça ise Arapçada nispet ekinin dişil biçimi olup türetmelerde de sıkça kullanılan +iyye(t). Bu ekin geldiği bir öbek sözcükte “… ücreti” anlamı kastedilir ve bunların bir kısmı da “galat” addedilir.

İlk parça, Fıransızcadan gelme garson (onların yazmasıyla garçon) “oğlan; delikanlı; (restoranda vs.) müşterilere hizmet eden kimse.”

Sözcüğe dönecek olursak, bu yabancı bir sözcük değil, yahut bir bütün olarak yaban ellerden gelmemiş de burada biz iki parçasını birleştirerek üretmişiz. Turizm sektörü dedik bu da herhalde montaj sanayii sayılır.

Bu da aslında Türkiye’de turizm politikalarının başladığı döneme denk geliyor. Turizm ve Tanıtma Bakanlığı, 1963’te kurulmuş. Zaten Google Kitaplar’da garsoniye’nin geçtiği yabancı dildeki kitapların neredeyse tamamı turizm sektörüyle ilişkili.

60’larda basılan Lloyd Balderston Swift ve Selman Ağralı’nın Turkish: Basic Course’unda “service charge” karşılığıyla verilmiş. Google Kitaplar’da 50’lerden bir-iki eserde de çıkıyor, böylece ortaya çıkışı veya görünüşünü 50’ler-60’lar diye belirleyebiliriz.

Buradaki garsoniye herhalde “bahşiş” anlamında olacak. Bu sözcüğü yazılı ve Türkçe olarak çok bir yerde bulamadım.

I aim to eventually develop this into a full Ottoman Turkish corpus. However, achieving this will require support and funding which I don't receive any at the moment. 😀

This will make the works readable and searchable digitally, and I’ll be creating cross-references between the articles and entries.

Website: lugat.site

#linguistics #etymology, #langsky, #Turkish, #OttomanTurkish #literarystudies #culturalstudies

As a personal project, I’m slowly but steadily digitizing Şemsettin Sami’s (or Sami Frashëri, en.wikipedia.org/wiki/Sami_Fr...) two major works in Ottoman Turkish, in their original script:

Kamus-i Türkî (1901), a comprehensive Ottoman Turkish dictionary
Kamusü’l-Âlâm (1889–1899), an encyclopedia

Lisanda, Edebiyatta Bolşevizm (Celal Nuri, 1917) Kabil-i inkar değil: lisanda, edebiyatta, sadeliğe, tekamüle doğru bir meyil var.

Lisanda, Edebiyatta Bolşevizm (Celal Nuri, 1917)
open.substack.com/pub/dildevri...

Edebiyat İlmi (Celal Nuri, 1917) Celal Nuri’nin Edebiyat-ı Umumiye Mecmuası'nda 1917 tarihinde yayınlanan “Edebiyat İlmi” yazısının M. Ali Kara tarafından hazırlanmış halidir.

Edebiyat İlmi (Celal Nuri, 1917) dildevrimi.blogspot.com/2025/09/edeb...

Edebiyat İlmi (Celal Nuri, 1917) Celal Nuri’nin Edebiyat-ı Umumiye Mecmuası'nda 1917 tarihinde yayınlanan “Edebiyat İlmi” yazısının M. Ali Kara tarafından hazırlanmış halidir.

Edebiyat İlmi (Celal Nuri, 1917)

Edvar-ı kadimede ‘ümmi’ asla cahil demek değildi. Bir adam okumak, yazmak bilmemekle beraber pek mütehayyiz, pek tecrübedîde, — hatta, kelimeyi israf etmiyoruz — pek âlim ve belki de allame olabilirdi.

dildevrimi.blogspot.com/2025/09/edeb...

Mehmed Atâ Mefhari (Lisanımız, 1900):

Evet, vaktiyle ateş, hep, şey, kadar, ayna, hasta, mimar, ayıp kelimelerinin (son ikisi için Türkçeleri var ise kaydını unutmayalım) yerine Türkçeleri istimal ve o istimalde devam edilse şimdi maksudumuz olan tasfiye-i lisana hizmet edilmiş olmaz mı idi?

Bazı zevat musırren iddia ediyorlar ki halihazırda erbab-ı kalemin kullandığı Türkçe veya Osmanlıca suni ve gayritabii bir lisandır. Arabi ve Farisiye müracaat edilmiş, binlerce kelime, birçok kaide ve terkip alınmış, istimal ediliyor...
Celal Nuri. Türkçemiz, 1917.

And for this reason, had the peoples of the empire been granted a voice in government, it would have been the Turks who suffered the most from it…

The expansion of the dominions, though outwardly a sign of power and strength, was in truth a danger and a downfall. By this course, the Turks—the ruling people—ended up as a minority within the very empire they had built.