Humanistisch Verbond België

De overheid betaalt toch wel – Bij de scheuring in de Christelijke Gereformeerde Kerken in Nederland - Humanistisch Verbond Vraag me niet hoe – misschien was wel door de Heere Zelve – maar ik kwam terecht bij podcasts van het Reformatorisch en van het Nederlands Dagblad over de scheuring in de Christelijke Gereformeerde Ke...

'Heel wat mensen menen dat de scheiding van kerk en staat in de grondwet vastligt. Niet alleen is dat een onjuiste opvatting, maar ernstiger is de werkelijkheid: de Nederlandse belastingbetaler bekostigt de opleiding van geloofsverkondigers', schrijft Anton van Hooff.

De Gedachtestreep – Aflevering 67: Maarten Boudry, 'Het verraad aan de verlichting' - Humanistisch Verbond Johan Braeckman spreekt met Maarten Boudry over zijn boek 'Het verraad aan de verlichting' (Uitgeverij Prometheus, 2025).

🎥 De Gedachtestreep #67: Johan Braeckman spreekt met Maarten Boudry over zijn boek 'Het verraad aan de verlichting' (Uitgeverij Prometheus, 2025).

Panorama van Aotearoa #4: Todd Couper, hedendaagse Māori-artiest: de plicht van zachtheid - Humanistisch Verbond Johan Swinnen is onafhankelijk kunstexpert, curator en fotograaf, en een drijvende kracht achter diverse kunst- en cultuurinitiatieven binnen het Humanistisch Verbond. Tijdens een verblijf van drie ma...

'Voor Vlaamse lezers is dat wellicht de uitnodiging: je hoeft niet alles te weten om te mogen kijken, maar je moet bereid zijn traag te kijken. En te erkennen dat onze canon, hoe rijk ook, niet de maat der dingen is', schrijft J. Swinnen in het vierde deel van zijn essayreeks Panorama van Aotearoa.

Hoe minister Demir wellicht de doos van Pandora opende - Humanistisch Verbond Wie de uitzending van het VRT-programma Villa Politica van dinsdag 3 februari bekeek, en dan meer bepaald het parlementair debat over de hervorming van het levensbeschouwelijk onderricht in het leerpl...

'Het debat zou kunnen resulteren in een herschrijven van enkele van de constitutioneel verankerde prerogatieven, een actualisering van Schoolpact en Schoolpactwet mogelijk maken, bevoegdheden heroriënteren en het bestaan van diverse onderwijsnetten (een luxe) ter discussie kunnen stellen.'

Een nieuwe wereld, dankzij de atoombom. 'The New Men' van C.P. Snow - Humanistisch Verbond Als de Britten een bom kunnen ontwikkelen die de vijand definitief ten gronde richt, de atoombom dus, staat de deur naar een nieuwe, betere wereld helemaal open, een wereld bevolkt door Nieuwe Mensen ...

'Geven de Britten hun bescheiden proefnemingen op omdat de Amerkanen toch al voor liggen, of zetten ze in op hun eigenste bom? Die keuze gaat niet enkel over wetenschappelijke ontwikkeling, maar ten gronde over politiek – en onvermijdelijk om ethiek', schrijft Eddy Bonte.

Van Socrates tot vandaag: Leopold Flam en breukmomenten in het vrije denken - Humanistisch Verbond Filosofie komt zelden op tijd. Niet omdat zij te laat is, maar omdat denken pas begint wanneer tijd zijn vanzelfsprekendheid verliest. Denken begint waar voortgang stokt: niet wanneer alles mislukt, m...

'Flam werd niet geconfronteerd met geweld dat zomaar van buitenaf opdoemde, maar met vernietiging die zich voltrok binnen wat als normaal bleef gelden', schrijft Benny Madalijns.

Trump schaft 'de onzichtbare hand' definitief af - Humanistisch Verbond De 'onzichtbare hand' van de vrije markt leidde steeds meer mensen naar welvaart. Dat geloofden we graag. Tot president Donald Trump abrupt duidelijk maakt dat die onzichtbare hand toebehoort aan de s...

'De 'onzichtbare hand' uitschakelen is een illusie. Impliciete mechanismes zullen altijd de welvaart van de samenleving sturen', schrijft Luc Delombaerde.

Brief van een bezorgde bibliotheekmedewerker aan Johan Braeckman - Humanistisch Verbond Beste Johan

'Waarom heeft de bibliotheek dergelijke onzin in de collectie? En waarom zijn die boeken überhaupt aangeschaft? Dat antwoord ligt voor de hand en is tegelijk verontrustend: veel mensen willen die boeken lezen', schrijft een bezorgde bibliotheekmedewerker aan Johan Braeckman.

Over regelwrijving: wat we winnen aan rust, en verliezen aan inzicht (deel 2) - Humanistisch Verbond In het eerste deel van dit artikel ging het over wat er gebeurt wanneer regels vooral afsluiten: hoe een 'netjes nee' kan uitmonden in stilte en wantrouwen. In dit tweede deel verschuift de blik naar ...

'Waar snelheid structureel wordt, verdwijnt kritische evaluatie. En zonder die evaluatie verhardt een afspraak tot dogma', schrijft Yves Schelpe in het tweede deel van zijn essay.

Panorama van Aotearoa #3: Anoniem in de wind: vier straaticonen boven Transmission Gully - Humanistisch Verbond Johan Swinnen is onafhankelijk kunstexpert, curator en fotograaf, en een drijvende kracht achter diverse kunst- en cultuurinitiatieven binnen het Humanistisch Verbond. Tijdens een verblijf van drie ma...

'Hoe noteer je een maker die er juist alles aan doet om níét genoteerd te worden, maar die je toch in elke lijn van het werk blijft vermoeden?', vraagt Johan Swinnen.

Over regelwrijving: wat we winnen aan rust, en verliezen aan inzicht (deel 1) - Humanistisch Verbond We houden van duidelijke regels. Ze beloven transparantie en beschermen ons tegen willekeur. Maar er is een schaduwzijde die we zelden benoemen. Soms krijg je namelijk een 'netjes nee'. Een antwoord d...

'Een systeem dat mensen voortdurend leert om veilig te blijven, leert hen tegelijk om minder te reflecteren. Niet omdat ze dat niet kunnen, maar omdat het hen niets oplevert behalve kwetsbaarheid', schrijft Yves Schelpe.

Praten met de dochters van 'Calvijn' - Humanistisch Verbond Wat een vrijdenker van het hiernamaals vindt? Met deze vraag klopten leerlingen van het Calvijncollege aan bij de redactie van het maandblad De Vrijdenker, met het verzoek om een telefonisch interview...

'Ho, ho, als je met een fantasie zoals kabouters of god komt, is het aan jou een bewijs te leveren. Te bewijzen dat iets niet bestaat, is logisch onmogelijk. Maar mensen hadden altijd in goden geloofd. Nou en?', schrijft Anton van Hooff.

Nogmaals?? Ja, nogmaals: de overbevolking van onze gevangenissen! - Humanistisch Verbond Voor wie het nog niet zou weten, of voor wie dit ten onrechte helemaal niet zo erg zou vinden: al sinds de jaren 80 van de vorige eeuw (!) kampt Justitie met overbevolking in de gevangenissen. Sinds h...

'Bouwen we niet beter extra forensische psychiatrische centra voor de meer dan 1.000 geïnterneerden in onze cellen met een psychiatrische aandoening (ook hiervoor is België trouwens al meermaals veroordeeld)?', schrijft Paul Lauwers.

De Gedachtestreep – Aflevering 66: Johan de Boose, 'Joegoslavië' - Humanistisch Verbond Johan Braeckman spreekt met Johan de Boose over zijn boek 'Joegoslavië' (De Bezige Bij, 2025).

🎥 In de 66ste aflevering van 'De Gedachtestreep' spreekt Johan Braeckman met Johan de Boose over zijn boek 'Joegoslavië' (De Bezige Bij, 2025).

Focus: in de schijnwerpers – George Christopher Williams (1926-2010) - Humanistisch Verbond In een reeks artikelen die we 'Focus: in de schijnwerpers' noemen, nemen we de lezer mee naar cruciale momenten in de wetenschap over menselijk sociaal gedrag. Elke aflevering belicht invloedrijke den...

'Een belangrijk inzicht uit zijn werk is dat genen die vroeg in het leven voordelig zijn, vaker worden doorgegeven, zelfs als ze later nadelige effecten veroorzaken', schrijven Lieven Pauwels en Ann De Buck.

Menselijke waardigheid stopt niet aan de gevangenispoort - Humanistisch Verbond 'Ik denk dat rechters tegen noodmaatregelen onder de vorm van strafvermindering zouden kunnen protesteren. Dat ze op de barricades zouden kunnen gaan staan als aan hun autonomie geraakt wordt.'

'Omdat die realiteit voor veel burgers ver van hun bed lijkt, wordt ze te gemakkelijk genegeerd. Tot de gevolgen voelbaar worden', schrijven Sammy Bouzoumita, Evelien de Kezel, Jeroen De Mets en Bruno Lietaert.

AI als pharmakon - Humanistisch Verbond In de mythe van Theuth en koning Thamus – beschreven in Plato’s 'Phaedrus' – presenteert Theuth het schrift als een uitvinding die het geheugen en de wijsheid zal versterken. Thamus antwoordt dat het ...

'Wat ooit gold voor schrijven, gold later voor de boekdrukkunst, daarna voor het internet, en vandaag voor AI: telkens opnieuw rijst de vraag of men nog werkelijk denkt, of slechts reproduceert wat elders, al dan niet correct, is opgeslagen', schrijft Patrick De Reyck.

De blinde vlek van links en de triomf van het ressentiment - Humanistisch Verbond De opmars van Donald Trump en zijn geestverwanten is vaak verklaard als het resultaat van listige propaganda, mediabeheersing en een nationalistisch appél. Inderdaad, sociale echokamers en clickgretig...

'Alleen door culturele empathie te combineren met politieke helderheid kan ze de voedingsbodem van het ressentiment uitdrogen – en zo voorkomen dat de toekomst wordt gegijzeld door zij die het verleden als wapen hanteren', schrijft Max Schneider.

Camus schreef mijn verhaal en Ozon verfilmde het … - Humanistisch Verbond Wat volgt, is geen klassieke recensie. Ik heb geprobeerd deze tekst zo te schrijven dat Meursault, het hoofdpersonage uit 'L'étranger', zelf aan het woord is. Daarbij houd ik één zin van hem in het ac...

'De vreemdheid ontstaat pas in de blik van de anderen: in de blikken van de buren, van de rechters, van de gevangenisaalmoezenier. Zij maken mij tot vreemdeling omdat ik weiger deel te nemen aan het gedeelde toneel van zingeving', schrijft Benny Madalijns als Meursault.

Over Toby Ords 'De afgrond' - Humanistisch Verbond Het boek 'The Precipice' van de Australische filosoof Toby Ord kwam uit in 2020, precies op het juiste moment, te midden van de COVID-19-pandemie. Ord, die in Oxford werkt, zet de huidige existentiële...

'Ord gaat uit van wereldleiders die willen samenwerken, of toch tot op een bepaald niveau zoals destijds Nikita Khrushchev en John Kennedy. Wat als ze dat niet willen doen?', schrijft Désirée Wagenaar.

Panorama van Aotearoa #2: De collectieve flits (Ed Sheeran): bewijsdrang als nieuwe religie - Humanistisch Verbond Johan Swinnen is onafhankelijk kunstexpert, curator en fotograaf, en een drijvende kracht achter diverse kunst- en cultuurinitiatieven binnen het Humanistisch Verbond. Tijdens een verblijf van drie ma...

'Een eerbetoon aan fotografie, niet als gadget, maar als gedeelde taal. Absurd mooi: technologie die even niet scheidt, maar samenbrengt; registratie die even geen ego is, maar gemeenschap', schrijft Johan Swinnen in het tweede deel van 'Panorama van Aotearoa'.

Leopold Flam herlezen – een jaar lang samen lezen. Een essayproject door Benny Madalijns - Humanistisch Verbond In januari 2026 start het Humanistisch Verbond met de publicatiereeks 'Leopold Flam herlezen': een langlopend essayproject rond het werk en denken van filosoof Leopold Flam. Het gaat niet om een losse...

'Zodra de roes zichzelf rechtvaardigt, wordt zij een nieuw gezag. En elk gezag, hoe intens ook, staat haaks op heterodoxie', schrijft Benny Madalijns in het eerste deel van zijn essayproject 'Leopold Flam herlezen – een jaar lang samen lezen'.

De rechtsstaat in de VS wankelt, 1933 is dichterbij dan ooit - Humanistisch Verbond In mijn 'Dagboek 1933' over het gevaar van extreemrechts trek ik parallellen tussen de gebeurtenissen in het jaar dat Adolf Hitler aan de macht kwam en de gevolgen hiervan, en de huidige politiek van ...

'Daarenboven gedraagt Trump zich net als Hitler als iemand die denkt dat hij onfeilbaar en almachtig is. Zijn feitelijke inlijving van Venezuela en zijn eis om Groenland in handen te krijgen – die zaak is nog helemaal niet opgelost, geloof mij – tonen aan hoe gevaarlijk hij is', aldus Verhofstadt.

Derde brief van Johan Braeckman aan Jürgen Pieters - Humanistisch Verbond Dag Jürgen

'Ik kan zo een tijdje doorgaan Jürgen, maar het punt is duidelijk. Er circuleert onwaarschijnlijk veel fakenieuws en lang niet iedereen blijkt in staat om het te doorprikken', schrijft Johan Braeckman.

De Gedachtestreep – Aflevering 65: Dirk Leyman, 'Passage Parijs' - Humanistisch Verbond Johan Braeckman spreekt met Dirk Leyman over zijn boek 'Passage Parijs' (Pelckmans, 2025).

🎥 Johan Braeckman spreekt met Dirk Leyman over zijn boek 'Passage Parijs' (Pelckmans, 2025). #DeGedachtestreep

De Gedachtestreep – Aflevering 64: Bert Govaerts, De man die uit de lucht viel - Humanistisch Verbond Johan Braeckman spreekt met Bert Govaerts over zijn boek 'De man die uit de lucht viel' (Standaard Uitgeverij, 2025).

🎥 Johan Braeckman spreekt met Bert Govaerts over zijn boek 'De man die uit de lucht viel' (Standaard Uitgeverij, 2025).

Panorama van Aotearoa #1: Lifestyleland? Of het misverstaan van Aotearoa - Humanistisch Verbond Johan Swinnen is onafhankelijk kunstexpert, curator en fotograaf, en een drijvende kracht achter diverse kunst- en cultuurinitiatieven binnen het Humanistisch Verbond. Tijdens een verblijf van drie ma...

'In Vlaanderen zijn we goed in overtuigingen: we dragen ze graag in de binnenzak en halen ze boven bij elk gesprek, zoals een identiteitskaart. Hier lijkt het vaker te gaan over onderhoud', schrijft Johan Swinnen.

De wereld en ik - Humanistisch Verbond Tot mijn eigen verbazing, blijk ik een leeftijd te hebben bereikt waarop ik ongevraagd aan onbekenden vertel hoe oud ik ben. Dat fenomeen deed me denken aan de tijd toen mijn grootvader iets ouder was...

'Voor elke rechtse influencer is er wel een linkse youtuber of tiktokker die MAGA-kiezers dom noemt of fake filmpjes maakt of doorstuurt', schrijft Geert Lernout.

Tussen biologie, wet en identiteit: begrijpen van gender en rolpatronen - Humanistisch Verbond Gender is een concept dat vaak door elkaar wordt gehaald met biologische sekse of juridisch geslacht, hoewel het iets anders is.

'Kunst en mode zijn krachtige, vaak wispelturige en voorbijgaande instrumenten die gendernormen niet neutraal vormgeven en beïnvloeden', schrijft Jan Willem De Waele.

Leopold Flam herlezen – een jaar lang samen lezen. Een essayproject door Benny Madalijns - Humanistisch Verbond In januari 2026 start het Humanistisch Verbond met de publicatiereeks 'Leopold Flam herlezen': een langlopend essayproject rond het werk en denken van filosoof Leopold Flam. Het gaat niet om een losse...

In januari 2026 start het Humanistisch Verbond met de publicatiereeks 'Leopold Flam herlezen': een langlopend essayproject rond het werk en denken van filosoof Leopold Flam. Het gaat niet om een losse reeks, maar om een jaartraject, gespreid over vijf thematische delen en zesentwintig essays.