Maarten van Rossem

Meester van de verbeelding Als 16-jarige jongen verslond Maarten de avonturenromans van Jules Verne. Hij bespreekt het oeuvre van zijn literaire held.

Vandaag is de geboortedag van Jules Verne. Als zestienjarige verslond Maarten de avonturenromans van de Franse schrijver, die gefascineerd was door futuristische vindingrijkheid, maar kritisch bleef op technologische vooruitgang. ‘Verne wilde zijn lezers duidelijk maken hoe de wereld in elkaar zat.’

De magie van Pixar: Leven uit de computer - Maartenonline Fanta Voogd blikt terug op de revolutionaire doorbraak van Disney Pixar op het gebied van computeranimatie: 'De beelden van een onstuimige jonge bureaulamp die met een bal speelt, zijn ook nu nog een…

Walt Disney’s Pixar bestaat 40 jaar. Sinds Toy Story maakt de animatiestudio kleurrijke speelfilms waarin computeranimatie een centrale rol speelt in het vertellen van verhalen. ‘Voor het eerst slaagde een computergegenereerd beeld erin ontroering op te wekken.’

Draaideur-liberalen - Maartenonline Neoliberalisme was lang de inspiratiebron voor economisch beleid. Historicus Naomi Woltring zocht uit wie het in Nederland invoerde.

Minder sociale zekerheid, later met pensioen en ingrepen in de zorg. Kiest de coalitie voor een klassieke neoliberale koers? Historicus Naomi Woltring onderzocht eerder hoe het neoliberalisme doordrong tot het hart van de politieke macht. ‘Mensen voelen zich beledigd als ze in mijn boek staan.'

Maarten: ‘Jetten oogt opvallend monter bij het vooruitzicht van het Torentje - Maartenonline Nederland maakt zich op voor het kabinet-Jetten. Maarten van Rossem werpt een kritische blik op de coalitieplannen. ‘We zullen zien wat er overeind blijft.’

Maarten vindt het regeerakkoord weinig verrassend. Wat hem wél opvalt, is dat Rob Jetten al lichte trekjes vertoont van Mark Rutte. ‘Hij lijkt zich te realiseren dat hij als premier een andere rol moet spelen dan als partijleider.’

De mythe van de Rotterdamse haven - Maartenonline De Rotterdamse haven is allang geen banenmotormeer.

De coalitie grijpt met steunplannen voor de haven van Rotterdam terug op een oud succesverhaal. Volgens Bart de Koning wordt de haven al jaren verkocht als politiek sprookje. ‘Het beeld van de transportsector als banenmotor of "Nederland Distributieland" klopt niet meer – als het ooit al waar was.’

Giorgia Meloni: populist met een Januskop De radicaal-rechtse Giorgia Meloni krijgt lof uit alle hoeken: van Donald Trump tot Ursula von der Leyen. Wat verklaart haar succes?

In Italië zorgt een gerestaureerd fresco voor ophef. Een engel zou ineens veel lijken op premier Giorgia Meloni. De rechtse politica is nog altijd populair, maar volgens critici houdt zij banden met het fascisme in stand. 'In Italië is Benito Mussolini nooit helemaal van zijn voetstuk gevallen.'

Maartens grootste helden In de zes helden van Maarten komen zijn grote liefdes samen: een auto-ontwerper, een kunstenaar, een schrijver, een denker en een politicus.

Wie zijn de helden van Maarten? Van dwarsdenkers tot wereldveranderaars: Maarten onthult welke zes historische iconen een blijvende indruk op hem hebben gemaakt. 'Dit is zonder meer de invloedrijkste man van de tweede helft van de twintigste eeuw, nog meer dan Gorbatsjov.'

'Helemaal goed, Sis!' - Maartenonline Sis van Rossem verwondert zich over de verschillende leefwerelden van jongeren en ouderen. Ook de taal is anders. 'helemaal goed’. Hoezo?'

Naarmate Sis ouder werd, merkte ze dat haar wereld steeds verder van die van jongere generaties vervreemdde. Volgens haar hangt het moderne taalgebruik van emoji’s en andere ellende aan elkaar. ‘Het meest gruwelijk vind ik de bejaarden die de jongerentaal gedeeltelijk overnemen.’

De Indiase reus wordt wakker - Maartenonline Ivo van de Wijdeven analyseert de ambities van India. Hij vreest dat Modi met zijn fanatieke hindoenationalisme de democratie onder druk zet.

Na decennialange onderhandelingen hebben de EU en India een van de grootste vrijhandelsakkoorden ooit bereikt. India is al jarenlang een grootmacht in wording, maar onder leiderschap van Narendra Modi staat de democratie steeds meer onder druk. 'Kritiek op Modi is uit den boze.'

‘China wil een nieuwe industriële revolutie ontketenen’ - Maartenonline Hoogleraar Rob de Wijk analyseert hoe China de wereldorde hervormt met technologie en economische macht. Heeft het Westen nog wel voldoende tegenwicht?

Terwijl China economisch steeds meer terrein wint, blijft een sterk westers antwoord uit, stelt Rob de Wijk. Hij legt uit hoe Donald Trump de positie van het Westen verder verzwakt en hoe Beijing daar handig op inspeelt. ‘President Xi Jinping voorspelt een wereldorde “met Chinese karakteristieken”.’

Geef de NRA niet de schuld, de Amerikaan is het probleem - Maartenonline Amerika-deskundige Frans Verhagen legt uit hoe wapens diep verankerd zijn in de Amerikaanse cultuur waardoor de NRA veel invloed heeft.

Donald Trump botst met de wapenlobby: hij zegt dat de doodgeschoten demonstrant in Minneapolis geen wapen had moeten dragen. Amerikadeskundige Frans Verhagen analyseerde eerder waarom wapens zo verankerd zijn in de Amerikaanse cultuur. ‘Een wapen is deel van je Amerikaan zijn.’

Spijt van Brexit - Maartenonline Hieke Jippe beschrijft hoe de Britten jaren na de Brexit nog steeds wachten op de beloofde economische voorspoed.

6.8 miljoen Britten leven in zeer grote armoede. Sinds de Brexit gaat het steeds slechter met de Britse economie, die kampt met personeelsschaarste en afbrokkelende maatschappelijke voorzieningen. 'Bijna al het economische nieuws is slecht en verbetering is voorlopig niet in zicht.'

Hoe groter de tijdsafstand tot de oorlog, hoe simpeler ons beeld ervan Keith Lowe over zijn boek Angst en Vrijheid. Hoe onze huidige wereld is gevormd door de symboliek van de Tweede Wereldoorlog

Vandaag is de Internationale Herdenkingsdag voor de Holocaust. Volgens historicus Keith Lowe leeft de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog vandaag de dag nog steeds voort, maar raakt de oorlog steeds meer gemythologiseerd. 'Hoe groter de tijdsafstand tot de oorlog, hoe simpeler ons beeld ervan.'

Wat nou Amerikaanse droom? - Maartenonline De Verenigde Staten schuiven zichzelf graag naar voren als de beste natie ter wereld. Maar die pretentie maakt Amerika allang niet meer waar.

De VS presenteren zich als het beste land ter wereld, maar onder Donald Trump wordt duidelijk dat zij deze pretentie niet waarmaken. Amerikadeskundige Frans Verhagen besprak eerder de problemen die Amerika al jaren teisteren. 'Geen enkel westers land kent zoveel doden door wapengebruik als Amerika.'

Maartens boekenkast: In het Italië van Carlo Levi staat de tijd stil - Maartenonline Maarten van Rossem leest: Christus kwam niet verder dan Eboli van Carlo Levi. 'Dit fascinerende boek is meer een documentaire dan een roman.'

Maarten belicht een bijzonder boek uit zijn eigen boekenkast. Bij de titel Christus kwam niet verder dan Eboli had hij aanvankelijk heel andere verwachtingen. ‘Het fascinerende boek, dat meer een documentaire is dan een roman, gaat juist over mensen die nauwelijks iets met Christus te maken hebben.’

Divers en inclusief omdat het moet - Maartenonline De culturele wereld moet diverser en inclusiever, vindt de overheid. Sinds een aantal jaar geldt daarvoor zelfs een Code, en moeten handwijzers inclusiever taalgebruik stimuleren. Niet iedereen…

De Raad voor Cultuur stelt dat de artistieke vrijheid onder druk staat en pleit voor wetgeving om kunstenaars te beschermen. In 2019 voerde de overheid juist een Code in om de culturele sector inclusiever te maken, die op steeds meer kritiek stuit. ‘Het is betuttelend om omgangsvormen op te leggen.’

Wie is bang voor het Duitse leger? - Maartenonline Europeanen vrezen de groeiende militaire macht van Duitsland niet, zegt journalist Laurens Bluekens. Integendeel, die juichen ze toe.

Bondskanselier Friedrich Merz wil met Duitsland het sterkste leger van Europa opbouwen. Dat boezemt Europa geen angst in - integendeel. ‘Als de Amerikanen zich over enkele jaren volledig uit de NAVO zouden terugtrekken, is het de vraag hoe Europa zijn nucleaire afschrikking gaat regelen.'

Canada: de 28ste lidstaat van Europa - Maartenonline Canada en de VS waren elkaars belangrijkste handelspartners, maar Trumps annexatieplannen hebben de vriendschapsband op het spel gezet.

Op het World Economic Forum sprak Mark Carney van een nieuwe wereldorde waarin middelgrote landen moeten samenwerken. De Canadese premier zette zich af tegen de VS en richtte zich tot Europa, waarmee het land oude banden heeft. 'Canada’s parlementaire stelsel en wetboeken vertonen Europese trekjes.'

Maarten: ‘Dit is wel een bijzonder pijnlijke gebeurtenis voor Wilders’ - Maartenonline Maarten van Rossem duidt de crisis binnen de PVV, Trumps annexatieplannen rond Groenland en de toekomst van de NAVO.

Niet eerder verloor een politieke partij in de Tweede Kamer ineens zo veel Kamerleden. Wat betekent de scheuring binnen de PVV voor Wilders en de toekomst van de partij? En wat wacht de NAVO nu Trump vasthoudt aan zijn plannen rond Groenland? Volgens Maarten staan Europa en de VS op een breekpunt.

Wat de Democraten te doen staat - Maartenonline Heb geduld, zegt Amerikadeskundige Frans Verhagen. De beste reclame voor de Democratische Partij zijn de puinhopen die Trump veroorzaakt.

Een jaar na Donald Trumps inauguratie zoeken de Democraten nog altijd naar richting. Volgens Amerikadeskundige Frans Verhagen loont geduld: de Democraten moeten hun momenten goed kiezen om de Republikeinen aan te vallen. ‘Er komt een tijd dat zelfs Trumps ruggengraatloze partij twijfels krijgt.’

Waarom burgers het slachtoffer van handelsoorlogen zijn Na decennia van groeiende vrijhandel is de handelsoorlog weer terug als politiek instrument. De gevolgen voor gewone burgers zijn rampzalig.

De VS legt importheffingen op aan EU-landen die soldaten naar Groenland sturen. De handelsoorlog wordt steeds vaker ingezet als politiek wapen, waarvan gewone burgers de prijs betalen. 'Donald Trump beschadigt met zijn agressieve aanpak niet alleen de wereldhandel, maar ook Amerikaanse belangen.'

Dwalen in cyberspace - Maartenonline Maarten van Rossem vertelt over de wonderen van het internet. Surfend in cyberspace raakt hij gefascineerd en ontroerd.

Wikipedia bestaat 25 jaar. Als groot liefhebber van de online encyclopedie struint Maarten graag over het internet. Al surfend leert hij over de meest uiteenlopende onderwerpen: van straalvliegtuigen tot de muziek van Beethoven. 'Het internet kan een wonder zijn.'

'AI bedreigt de democratie' - Maartenonline Maarten van Rossem bespreekt met technologiebeleidsexpert Marietje Schaake de risico's van kunstmatige intelligentie voor de toekomst.

Na kritiek vanwege geseksualiseerde deepfakes doen meerdere landen onderzoek naar Elon Musks AI-chatbot Grok. Maarten besprak eerder met technologiebeleidsexpert Marietje Schaake hoe Europa zich moet behoeden voor Amerikaanse AI-programma's. ‘Europa moet een eigen techsector ontwikkelen.’

Veldhuis: 'Nederland loopt helemaal vast' - Maartenonline Maarten interviewt stedenbouwkundige Wouter Veldhuis over wat er mis gaat in Nederland op het gebied van ruimtelijke ordening.

Een koophuis kost voor het eerst meer dan een half miljoen euro. Maarten sprak eerder met stedenbouwkundige Wouter Veldhuis over de vele problemen in de ruimtelijke ordening die effect hebben op de woningnood. 'De markt heeft een sterke overheid nodig.'

Geen hard power zonder hard money - Maartenonline De Russische agressie noopt de EU tot ongekende uitgaven aan defensie, wapensteun en groene energie. Zal Europa nu een supermacht worden met een navenante begroting?

Nu Europese landen militairen naar Groenland sturen en zij Oekraïne blijven steunen, positioneert Europa zich steeds assertiever als een mondiale hard power. Maar hoe wordt deze geambieerde militaire en economische zelfstandigheid gefinancierd? ‘Europa wil speler zijn, geen speelveld.’

Hoog en droog in Noorwegen - Maartenonline Volgens Ed Croonenberg moet Nederland zich voorbereiden op een snel stijgende zeespiegel. Hij raadt aan dat we verhuizen naar Noorwegen.

De laatste drie jaar waren de warmste ooit gemeten. Als de stijging van de zeespiegel doorzet wordt ons land onbewoonbaar. Is er in Noorwegen plaats voor een Nederlandse kolonie? 'Landbouwers die het in Nederland niet meer zien zitten, zetten nu al vaak hun bedrijf voort in een Scandinavisch land.'

Schiphol is een slokop - Maartenonline Schiphol verstikt woningbouw en leefruimte. Dat kan en moet anders, legt wetenschapsjournalist Bart de Koning uit.

Omwonenden pleiten voor een nachtsluiting van Schiphol om hun gezondheid te beschermen. Het vliegveld heeft al jarenlang een negatieve impact op de omgeving. Het sluiten van één of zelfs twee landingsbanen zou een oplossing kunnen bieden. 'Zo'n 1000 km2 is in de greep van de luchthaven.'

Sancties tegen Iran zijn zinloos - Maartenonline Iran gaat al gebukt onder westerse sancties. Toch geeft het regime niet toe. Midden-Oostendeskundige Vali Nasr werpt een blik op de situatie.

Iraniërs gaan massaal de straat op om te demonstreren tegen het regime. Midden-Oostendeskundige Vali Nasr besprak eerder hoe de Ayatollah ondanks Westerse sancties de macht weet te behouden. ‘Iran is inmiddels een militair regime. Dat gaat niet zomaar in rook op.’

Weinig Nederlanders namen het rampenboekje serieus Het valt niet mee voor overheid en politici om ons van bestaand of komend ernstig malheur te doordringen, schrijft columnist Christ Klep.

Humor is lang gebruikt om in tijden van crisis de spot te drijven met de autoriteiten. Toen er in 1961 een noodboekje op de mat viel, reageerden veel Nederlanders spottend, schrijft Christ Klep. ‘De Heilige Harry Mulisch maakte gehakt van de adviezen in een satirische persiflage.’

Olie in de bodem: vloek of zegen? - Maartenonline Olie kan je land rijk maken zoals Noorwegen, maar ook arm zoals Venezuela. Voor Suriname ligt de grondstoffenvloek op de loer, maar die is niet onontkoombaar.

Het zou de Amerikanen in Venezuela vooral om olie te doen zijn, zeggen commentatoren. Voor sommige landen is de ontdekking van enorme olievoorraden een zegen, maar in Venezuela pakte het volledig verkeerd uit. 'Het lukt Venezuela niet de opbrengsten ten gunste van de hele bevolking aan te wenden.'