RFI Mandenkan

MALI : Tasumakasaara dɔ tiɲɛnniba kɛ surɔ Bamako sugunin kura la Bamako sugunin kura ye sugu belebebelew dɔ ye feerefɛn sugu caman bɛ sɔrɔ yɔrɔ min na. Tasuma in yɛrɛ wulila surɔ dugutila de fɛ, wa fɔ sisan a kow ma ban pewu tasumafagasɔrasiw kɔni bɛ wulikjaɔw la. Hali ni mɔgɔ nin ma to a ko la, tasuma in ye tiɲɛnniba de don Sougounin koura feerekɛlaw kun min dahakɛ kelen tɛ se ka fɔ kassaratɔw ka fɔ la. 

MALI : Tasumakasaara dɔ tiɲɛnniba kɛ surɔ Bamako sugunin kura la

ETHIOPIE : Ghana jamanaɲɛmaa ko a bɛna laɲinisɛbɛn ladon ONU ɲɛkɔrɔ farafinw ka jɔnya kunkan Farafinna tɔnba ka lajɛrɛ 39 senfɛ, o min kuncɛra kunu, Addis Abbeba, Ethiopie jamana na, dantigɛli caaman kɛra ka bɔ jamanakuntigiw yɔrɔ. O hukumu kɔnɔ, Ghana jamanaɲɛmaa John Dramani Mahama kumana jɔnyawalew kan minnu tara ka ɲɛsin farafinna denw ma an bɛnbaw ka tile la. A ko a ka jamana bena laɲinisɛbɛn dɔ bila ONU ɲɛma marisikalo nata la walasa tɔn ka sɔn ani a ka fɔ  k’o jɔnyawale in ye adamadenya sariya tiɲɛnni dɔ ye min ɲɔgɔn ma deli ka kɛ diɲɛ kɔnɔ.

ETHIOPIE : Ghana jamanaɲɛmaa ko a bɛna laɲinisɛbɛn ladon ONU ɲɛkɔrɔ farafinw ka jɔnya kunkan

Farafinna tɔnba ko a tɛna jɛ ni fangadafiriwalew ye bilen, aw ko di o la? “An tɛna fanga tali si to yen ka tɛmɛn bilen sariyasunbaw tɛ jɛn ni min ye” Nin ye Farafinna tɔnba Union Africaine ka kumaw de ye u ka lajɛba 39 kuncɛli senfɛ kunu Adis-Abeba. Lakanako gɛlɛya, jatigewale, kɛlɛw, politikiko mankanw fɔ ka taa se yiriwa hakilinaw ma farafinna, lajɛ in talikɛlaw da sera o kow bɛɛ ma, nka sinsin kɛra baabu minnu kan kosɔbɛ o dɔ ye fanga tacogow de ye gun in kan nin waati labanw na, fangadafiri kɛrɛnkɛrɛnnenya la.

Farafinna tɔnba ko a tɛna jɛ ni fangadafiriwalew ye bilen, aw ko di o la?

ALGERIE : Abdourahmane TIANI ka taama bɛ senna yen kabini kunu Niger jamanaɲɛmɔgɔ ye tile fila tagama dɔ dabɔ kunu Alger. A kun ye ka Badenya ani baaranyɔgɔnya sinsin kokura jamana fila ninnu cɛ, kalo caman o baaraw tun sumanyali kɔ.  Abdourahamane Tiani n’a ka marabagajɛkulu minisiri caman de bɛ ka nin tagama kɛ ɲɔgɔn fɛ.  

ALGERIE : Abdourahmane TIANI ka taama bɛ senna yen kabini kunu

Burkina Faso: Sɔrasiw n'u dɛmɛbaa kɛmɛ ɲɔgɔn de bɔnɛna u nin na JNIM jatigɛwalekulu ka binkanniw senfɛ Nin jate in sɛmɛntiyara an ka seere lasɔrɔlenw fɛ. Olu minnu dɔ ye lakana tigilamɔgɔw, ani siviliw ye. Nin jate in ye Bilanga, Titao, Komandugu ani Tanjari binkanni jatew de ye. Nin dugu nunu bɛ Burkina kɛɲɛkan ani kɔrɔn de fanfɛ. Jamana in kɛlɛbolo kumalasela y’a dantigɛ Titao binkanni dɔrɔn de kan, nga a ma jate jɔlen di.  

Burkina Faso: Sɔrasiw n'u dɛmɛbaa kɛmɛ ɲɔgɔn de bɔnɛna u nin na JNIM jatigɛwalekulu ka binkanniw senfɛ

GUINEE BISSAU : Tasumakasaara dɔ kɛra Bafata nin dɔgɔkun laban in na ka mɔgɔ caman jogin Mɔgɔ kelen bɔnɛna a nin na, ka mɔgɔ 163 jogin tasumakasara senfɛ Bafata, Guinée Bissau kɔrɔnyanfan na. Mara in kɛnɛyako ɲɛmɔgɔ Ndafa Binalo ko mɔgɔ 110 latagara Bissau furakɛli jɔnjɔnw kosɔn. Olu cɛma, kelen bɔnɛna a nin na, sifin san 15. 58 bɛ mara in kɛnɛyasow la. Tajifeereyɔrɔ dɔ de kɛra tasuma in sababu ye, o min sigilen bɛ duw ni ɲɔgɔn cɛ dugukɔnɔna na. 

GUINEE BISSAU : Tasumakasaara dɔ kɛra Bafata nin dɔgɔkun laban in na ka mɔgɔ caman jogin

Maasaw ka furusa kɔlɔlɔ bɛ se ka kɛ mun ye u denw ka kɛnɛya ma? Maasanw ka furusa kɔlɔlɔw be se ka kɛ jumɛn ye denw ma?  kɛrɛnkɛrɛnnenya la u hakili ma? Furusa ye ko ye min be denmisɛnw degun kosɔbɛ, tuma caman na, o bɛ kɛ sababu ye ka denw jɔrɔ, k'u dusu kasi, k'u ladimi, k'u yɛrɛ jalaki. Walima ka wale gɛlɛw lase u yɛrɛ ma, walima mɔgɔ wɛrɛw ma, n'an ko "troubles du comportement" 

Maasaw ka furusa kɔlɔlɔ bɛ se ka kɛ mun ye u denw ka kɛnɛya ma?

Etats-Unis ni Nigeria ka sɔrasiya baaraɲɔgɔnya bɛ se ka nɔ bɔ jatigɛwale kɛlɛli la wa? Lɔgɔkun tɛmɛnen, Nigéria kɛlɛbolo ka kumalasela y'a fɔ ko Etats-unis bɛna sɔrasi 200 bila ka sɔrasiw kalan jatigɛwalekɛlaw kɛlɛli la. Ka kɔn o ɲɛ, nowɛli lon su, Etats-unis ka kɛlɛbolo min sigilen don farafinna AFRICOM, ale tun ye sanfɛgosiliw kɛ Sokoto marabolo jatigɛwalekɛkulu Etat islamique kan u ka fɔ la.

Etats-Unis ni Nigeria ka sɔrasiya baaraɲɔgɔnya bɛ se ka nɔ bɔ jatigɛwale kɛlɛli la wa?

Jurudonwaribon min bɛ ka musow ni sifinw dɛmɛ Tafiré dugu la, o kɛra sababu ɲuman ye u caman ma Tafiré dugu kɔnɔ, Côte d’Ivoire cɛmancɛyanfan n’a kokoduguyanfan cɛ,  a bɛ san tan ni kɔ bɔ, sigida jurudonnafolobon  dɔ bɛ ka musow ni siifinw  dɛmɛ ni juruw ye minnu bɛ bɛn u magow ma. Sugu la, o juru in y’a to jagokɛla muso damadɔw y’u ka jago yiriwa ani k’u ka sɔrɔw lakana. 

Jurudonwaribon min bɛ ka musow ni sifinw dɛmɛ Tafiré dugu la, o kɛra sababu ɲuman ye u caman ma

Farafinna ntolantan degekaramɔgɔw ka lahalayaw bɛ cogo di? an ka bi baabu dɔ y'o ye An bɛ kuma farafinna ka Ligue des champions  kuluɲɔgɔnkunbɛn labanw kan, yanni 1/4 de finali kunbɛnw cɛ. Babu filanan, an be kuma an ka farafina degekaramɔgɔ dɔw fana kan bi. Nɛnɛwaati "Jeux olympiques" o be kɛ an ka baabu laban ye. 

Farafinna ntolantan degekaramɔgɔw ka lahalayaw bɛ cogo di? an ka bi baabu dɔ y'o ye

ETHIOPIE : Farafinna tɔnba Union Africaine ka lajɛrɛ 39nan kuncɛra bi Kumaw kɛra baabu caman kan i n'a fɔ kɛlɛ min bɛ RD Congo, siyawolomakɛlɛ min bɛ Soudan ani kɛlɛ min fana bɛ Soudan du Sud. Jatigɛwalebinkanniw fana ma to a kɔ. Sisan, tɔn in ka laseli laban de makɔnɔnen bɛ a ka san nataw ka baaraw bolodalenw kan 

ETHIOPIE : Farafinna tɔnba Union Africaine ka lajɛrɛ 39nan kuncɛra bi

NIGERIA : Seere dɔ bɛ kunu binkanniwale kɛcogoya lakale, a ko a ka bon hakili ma « Cɛ marfa tigi nunu ye mɔgɔw mina, k’u bolow siri u kɔ, k’u gosi ani ka muru ta ka caman fari tigɛ ». Nin ye mɔgɔ lakisilen dɔ ka kuma ye, binkanni min kɛra kunu sibiri Nigéria, kɛrɛnkɛrɛnnenya la TUNGAN MAKERI mara la. Seereyaw la, mɔgɔ binani wɔɔrɔ ɲɔgɔn de fagara o binkani senfɛ. Dɔw fana kisira i n'a fɔ nin cɛ in. Anka lamɛn.

NIGERIA : Seere dɔ bɛ kunu binkanniwale kɛcogoya lakale, a ko a ka bon hakili ma

BURKINA FASO : Binkanni dɔ kɛra kunu ka ɲɛsin sɔrasiw ma Titao jamana in ni Mali dancɛ kɛrɛfɛ Binkanni in kɛwaati la, o min carinnen bɛ bɔlɔlɔ forobakumayɔrɔw kan, jatigɛwalɛkela nunu y'a yira k'u balila sɔrasiw la u ka daga kɔnɔ ka se sɔrɔ u kan. Hali ni dantigɛli kɛrɛnkɛrɛnnen ma kɛ a ko kan fɔlɔ, seerew y'a yira ko tiɲɛnni fanga bonyara sɔrasiw ma, wa dɔw tununa.

BURKINA FASO : Binkanni dɔ kɛra kunu ka ɲɛsin sɔrasiw ma Titao jamana in ni Mali dancɛ kɛrɛfɛ

Nin lɔgɔkun in na, an ye kɛnɛya jɛmukan ni musow ka kɛnɛ de sugandi aw ye Nin lɔgɔkun in na, an ye kɛnɛya jɛmukan ni musow ka kɛnɛ de ɲanatɔmɔw aw ye. kɛnɛya jɛmukan be tali kɛ bonbana de kan min be furu mina. Musojɛkuluw bɛ kalan minnu labɛn u ka kalansow kɔnɔ sigidaw la, u nafa ye mun ye u kan?Musow ka kɛnɛ jɛmukan b’o ɲininkali de jaabi an ye. 

Nin lɔgɔkun in na, an ye kɛnɛya jɛmukan ni musow ka kɛnɛ de sugandi aw ye

Bi, an ye Mali diinɛɲɛmɔgɔ Imam Mahmoud DICKO de bisimila Bi an be masaala ni Mali diinɛɲɛmaa Mahmoud Dicko de ye n’a sigilen bɛ kɔkan kɛrɛnkɛrɛnya la Algérie jamana na. Bɛn lajɛrɛ min kɛra nin dɔgɔkun in kɔnɔ Mauritanie jamana na, a tun b’o kɛnɛ kan. O hukumu kɔnɔna na, a ni rfi fulfulde ka ciden kɛrɛnkɛrɛnnen Abdoaye Dicko masalala. U be kuma Imam Mahmoud Dicko ka lahalaya kan. Ani bɛn Mali jamana kɔnɔ. 

Bi, an ye Mali diinɛɲɛmɔgɔ Imam Mahmoud DICKO de bisimila

NIGERIA: Jatigɛwalekɛlaw binna sɛnɛkɛlaw la ka mɔgɔ 40 ni kɔ faga Sɛnɛkɛla 46 ni kɔ fagara binkanni jɛlenw senfɛ, minnu kɛra marifatigiw fɛ duguw kan Nizeri jamana na, Nizeriya worodugu cɛmancɛ la, ka kɛɲɛ ni sigida kunnafonidilaw ka fɔ ye. A fɔra ko binkanni fɔlɔ daminɛna sibiridon sɔgɔma 3 waati la Tunga-Makeri dugu kɔnɔ, sanni binkannikɛlaw ka taa Konsoko ni Pissa sɔgɔma 6 waati la. Duguden damadɔ minɛna, ka sow jeni, polisiso dɔ fana tun bɛ o la.

NIGERIA: Jatigɛwalekɛlaw binna sɛnɛkɛlaw la ka mɔgɔ 40 ni kɔ faga

GUINEE: Damawurukutu kɛra muso 10 hakɛ sababu ye Kondianakoro Muso 10 ani den cɛ dennin dɔ bɔnɛna u nin na dama digɛn dɔ dafirili senfɛ Kon-dia-nakoro mara la, jamana in kɔrɔnyanfan fɛ nin dɔgɔkun in kɔnɔ.  Seerew ka fɔ ra, kasara in kɛra ka sɔrɔ muso nunu tun tagara bɛrɛ dɔw ko yɔrɔ, sanubɔyɔrɔ in na. U suw yɛra tile damadɔ de kasara in kɛlen kɔ. 

GUINEE: Damawurukutu kɛra muso 10 hakɛ sababu ye Kondianakoro

"N b'a laɲinin sahɛlijamanaw fɛ u ka misali ta Gabon jamana kan", Antonio Guterres O lajɛrɛ in kɛnɛ kan, Diɲɛ tɔnba Onu ɲɛmɔgɔ Antonio Guterress y'a laɲini Sahel jamanaw fɛ, u ka misali ta Gabon jamana kan, ani ka kalataw labɛn. Min ye jatigɛwale kɛlɛli ye Sahel la, Antonio Guterres ko kɛlɛkɛ-kuluw ka kan ka kunafɔniw falen walasa u ka sebagaya sɔrɔ. An k'a lamɛn.

"N b'a laɲinin sahɛlijamanaw fɛ u ka misali ta Gabon jamana kan", Antonio Guterres

Bi ye "Sant Valentin" don ye, kanuɲɔgɔnmaw tɔgɔladon "Sanit Valentin" don bɛ kɛ san o san feburuyekalo tile 14. O ye kanubagaw ka don ye, min bilalen bɛ kanuya ni kanuya seli kama furuɲɔgɔnmaw ni ɲɔgɔn cɛ. Laada la, furuɲɔgɔnmaw bɛ nilifɛnw falen-falen i n’a fɔ falenfɛnw ani foyi dumanw. U bɛ ɲɛnajɛw fana labɛn. Gine jamana na, o seli bɛ ka caya ka taa a fɛ, hali ni a ka gɛlɛn furuɲɔgɔnma dɔw ma ka ladamu. An ka kunnafonidila Fanta Condé ye kunnafoni di ka bɔ Conakry.

Bi ye "Sant Valentin" don ye, kanuɲɔgɔnmaw tɔgɔladon

GUINEE-BISSAU: fangasina Domingos Simeos PEREIRA tun bɛ sɔrasiw ka kiriso ɲɛkɔrɔ kunu Guinee Bissau, Dɔgɔkun fila a labilali kɔ, fangasina Domingos Simeos PEREIRA tun bɛ sɔrasi kiiriso ɲɛma kunu Juma. PAIGC politikitɔn ɲɛmaa in ɲininkara san 2025 fangadafiri laɲininw ko de la, k'a dɔn n'a tun bɛ fɛn kalama o ko la. A lamɛnen kɔ, a ka lafasalikɛlaw ka kuma lasela, Mário Lino Pereira , ko kiiritigɛlaw y'a famuya ko sika fosi t'a kan, o ye olu hakili sigi. Sisan, k'o be sika  bɔ u ka mɔgɔ lafasalɛn kan.

GUINEE-BISSAU: fangasina Domingos Simeos PEREIRA tun bɛ sɔrasiw ka kiriso ɲɛkɔrɔ kunu

MALI:  Synacor jɛkulu mɔbiliba bɔlila minnu fagara jatigɛwalekɛlaw fɛ Sénégal sira kan, Taajita mɔbili bɔlila minnu fagara jatigɛwalekɛlaw ka binkannin senfɛ janvier kalo tile 29 tɛmɛnen, u suw sera ka labɔ siran kan, ani k'u sutura.

MALI:  Synacor jɛkulu mɔbiliba bɔlila minnu fagara jatigɛwalekɛlaw fɛ Sénégal sira kan,

Farafiinna jamanaw ka jɛkuluba ka lajɛ tako 39 nan dabɔra bi Addis-Abbeba Farafiinna jamanaw ka jɛkuluba , "Union Africaine "ka lajɛrɛ tako 39nan, baaraw bɛ damiinɛ bi sibiri, Addis-Abbeba, Ethiopie jamana na. K'a ta bi sibiri fɔ sini karidon, "Union Africaine"  tɔndenw bɛna kumaɲɔngɔnyaw kɛ babu caman kan, i n'a fɔ sɔrɔko ani lakana. Ɲinan ka lajɛrɛ ko-ba dɔ ye tɔn in ɲɛma falennin ye.

Farafiinna jamanaw ka jɛkuluba ka lajɛ tako 39 nan dabɔra bi Addis-Abbeba

Maïmouna SANOGO ye Guinée ka ɲinan "Miss" de bisimila aw ka jɛmukan kɛnɛ kan Bi sibiri, Kan jumɛn beyen jɛmunkan kɛnɛ bi saramaya, kɛnɛkan ni Laguinée musow bɛ ka sarama Matoma Condé ye, MISS Guinée 2026. Ale lo ye ɲinan ka jɔnjɔn ta, a y'a senfa ka na bɔ an ye kumaso kɔnɔ, Dakar.

Maïmouna SANOGO ye Guinée ka ɲinan "Miss" de bisimila aw ka jɛmukan kɛnɛ kan

Burkina Faso: Jiginankititigɛla y’a laɲini ko mɔgɔ minnu nɔminɛni yuruku-yuruku walenma ka ɲangi Burkina Fasso, jiginan-kititigɛla « procureur » y’a lanyini kunu ko kititigɛla ni dounaier minuw nɔminɛnido yuruku-yuruku walenw ko la Koupela ka kitiso la k’u ka nayngi san 2 ni san 5 cɛ nyɔgɔn kasokɛla. Kabini bisɔgɔma, kuma be jalakilenw ka lafasabagaw bolo.

Burkina Faso: Jiginankititigɛla y’a laɲini ko mɔgɔ minnu nɔminɛni yuruku-yuruku walenma ka ɲangi

Africa Check ko Senegal marabagaw ye ja minnu carin ka yira ko kalandenw ye cocktail Molotov fili lakanatigilamogow kan te tiɲɛ ye Sénégal, UCAD sanfɛ kalanden Abdoulaye Ba ka fagali  sanfɛkalandenw ni lakanatigilamɔgɔw ka kariɲɔgɔnya senfɛ, o kuma wusulenlo kɔsa in na. Policiw ye UCAD sanfɛkalandenw ka jɛkulu jalaki k'olu lo kɛra Abdoulaye BA ka saya sababuye.Kasara ni dugusaguɛ, Sénégal marabagajɛkulu ue lajɛrɛ dɔ kɛ o min senfɛ, jamana kɔnɔnko minisiri Mouhamadou Bamba Cissé, ye ja dɔ cari min bi sanfɛ kalandenw ka binkaniw yira kariŋɔngɔnaw senfɛ.

Africa Check ko Senegal marabagaw ye ja minnu carin ka yira ko kalandenw ye cocktail Molotov fili lakanatigilamogow kan te tiɲɛ ye

Gorgia Meloni, Italie minisiriɲɛmɔgɔ sera bi Ethiopie jamana kɔnɔ Italie minisiriɲɛmɔgɔ  Gorgia Meloni sera  Ethiopie jamana bi jumadon ! A ka o taama in kun ye ka talikɛ Farafinna ani Italie ka lajɛba tako filanan de la Addis-Abeba. San fila "plan Mattei", kow laseli kɔ, Italie b’a fɛ sisan k’a ka baaraɲɔgɔnya fɛɛrɛw de kologiriya  farfinna ni Eurɔ wari miliyari 5 donnin ye hakilina kuraw la gun in jamana 14 kɔnɔ.  Gorgia Maloni ka laɲini ye fana  ka dɔ bɔ  Farafinna dogodogo-tungalatalaw la minnu bɛ don Italie jamana kan.

Gorgia Meloni, Italie minisiriɲɛmɔgɔ sera bi Ethiopie jamana kɔnɔ

Djénèba Barro ni Ousmane Mohamed Touré de ye nin dɔgɔkun kunnafoniw kɛnɛ sigi aw ye Bi an bena masala kunnafoni naani kan, jamana 3 kɔnɔ. An be fɔlɔ ka taga Sénégal, sanfɛkalandenw ni sɔrasiw ka kiriɲɔgɔnyaw. O kɔ, an be to Sénégal, nga an be kuma kiriko kan. Lakanatigilamɔgɔw y’o tɛgɛ da mɔgɔ 14 kan nin dɔgɔkun in kɔnɔ cɛ ni musoyawalew kɛli kɔsɔn ni denmisɛnw ye.

Djénèba Barro ni Ousmane Mohamed Touré de ye nin dɔgɔkun kunnafoniw kɛnɛ sigi aw ye

Europe jamanaɲɛmaw ye ɲɔngɔn lajɛ kunu alamusa hakilina falen dɔ hukumu kɔnɔ Flandre jamana kɔnɔ Europe jamana ɲɛmaw nin marabagaw ye ɲɔngɔn lajɛ kunu alamusa hakilina falen dɔ hokumu kɔnɔ Alden Biesen, Flandre jamana kɔnɔ. Ɲɛma 27 ninu ye babu kɛ kokura nin Enrico Letta anin Mario Dragi de ye , olu minnu ye jateminɛ kɛ san 2024 Europe ka sɔrɔko makow kan.Lajɛ in senfɛ ɲɛmaa 27 ninu bɛ tagara n’u ka laɲininw de ye ali n’u tun te kɛlen ye u k’u ka ca kɔsebɛ a talikɛlaw ka fɔla. 

Europe jamanaɲɛmaw ye ɲɔngɔn lajɛ kunu alamusa hakilina falen dɔ hukumu kɔnɔ Flandre jamana kɔnɔ

CÔTE D’IVOIRE : Dɔ fara la mɔgɔfɔlenw hakɛ kan,u jateminɛ bɛ ta mɔgɔ 115000 CNS ka fɔ la Cote d’Ivoire jamanakuntigi ye talikɛ ŋɔngɔn ye dɔ la nin jamana in ka lakana jɛkulu Conseil Natioanal de Sécurité mɔgɔw ye kunu. U ka o ŋɔngon ye senfɛ   u ye nɛfɔlikɛ  jamana in ka lahalaya de kan.  U da sela fen caman de ma, i n'a fɔ jamana in ka lakana ko, sɛnɛko ka fara  jamana wɛrɛ mɔgɔfɔlenw kan. Lakana jɛkulu in ka fɔla ko caman de fara la olu hakɛ kan jamana in kɔnɔ ka kɛ sisan maafolen wa kɛmɛ ni wa tan ni duuru (115000) ye. 

CÔTE D’IVOIRE : Dɔ fara la mɔgɔfɔlenw hakɛ kan,u jateminɛ bɛ ta mɔgɔ 115000 CNS ka fɔ la

NLC India Ltd ya latigɛ ka Lithium labarali dabila Mali la lakanabaliya kosɔn Lakanabaliya kosɔn, Inde dugujukɔrɔ nafɔlɔmafɛn bɔli cakɛda NLC India Ltd ya latigɛ ka Lithium labarali dabila Mali la, Reuters kunafɔnidisɔ ka fɔla. Cakɛda in ɲemɔgɔ dɔw ya lase gundɔ la, k’ɔ ulu tisɛ ka u' ka nɔfɔlɔ dɔn ka sɔrɔ sika bey k’u bisɛ ka bɔnɛ nafɔlɔ in na.  Russie fɔrɔba cakɛda Rosatom dɛ yɛ baraɲɔgɔnɲa sira tagama Mali ni Inde jamana cɛ.

NLC India Ltd ya latigɛ ka Lithium labarali dabila Mali la lakanabaliya kosɔn