Faclair na Gàidhlig's Avatar

Faclair na Gàidhlig

@faclair.bsky.social

Faclair na Gàidhlig: Faclair eachdraidheil na #Gàidhlig / A historical dictionary of Scottish #Gaelic. https://www.faclair.ac.uk/ Le taic bho Bhòrd na Gàidhlig agus Comhairle Maoineachaidh na h-Alba.

369 Followers  |  75 Following  |  136 Posts  |  Joined: 02.12.2024  |  2.1566

Latest posts by faclair.bsky.social on Bluesky

Photo of an Orcadian Beremeal Bannock, with piece cut for a ceapaire. Image attribution: Skorp, CC0, via Wikimedia Commons.

Photo of an Orcadian Beremeal Bannock, with piece cut for a ceapaire. Image attribution: Skorp, CC0, via Wikimedia Commons.

🥪 CEAPAIRE ~ new blog post

Mir, Ceapaire, Pios neo ‘Sandwich’ […] ’S ann a tha iadsan [sc. òigridh an-diugh] ag iarraidh ‘sandwiches’. (1965 Gairm 52, 324)

[A slice, ceapaire, piece or ‘Sandwich’ […] They [sc. today’s youth] actually want ‘sandwiches’.]

Read more here: faclair.ac.uk/blog/375/en

28.01.2026 17:32 — 👍 2    🔁 1    💬 1    📌 0
Dealbh air Bonnach-eòrna, nòs na h-Arcaibh, le pìos geàrrte airson ceapaire. Còir-deilbhe: Skorp, CC0, tro Wikimedia Commons.

Dealbh air Bonnach-eòrna, nòs na h-Arcaibh, le pìos geàrrte airson ceapaire. Còir-deilbhe: Skorp, CC0, tro Wikimedia Commons.

🥪 CEAPAIRE ~ bloga ùr
Ann am blog na mìos sa, tha Steaphan a’ coimhead air ‘ceapaire’ is atharraichean ann an ciall is cleachdadh an fhacail an cois atharraichean ann an cultar an t-sluaigh.

Tuilleadh an seo: faclair.ac.uk/blog/375/gd

#gàidhlig #gaidhlig #faclair #lexicography #ceapaire #bannock

28.01.2026 17:26 — 👍 3    🔁 0    💬 0    📌 0
Photo of Dr Tòmas MacAilpein, with his name, title of “Editor” and Faclair na Gàidhlig’s logo in blue.

Photo of Dr Tòmas MacAilpein, with his name, title of “Editor” and Faclair na Gàidhlig’s logo in blue.

Meet Faclair editor, Dr Tòmas MacAilpein!

“We are lucky to be carrying out work which has never been done before and trying to expand our knowledge of Gaelic through our long history.”

More to come from Tòmas and our team of editors.
#gàidhlig #gaidhlig #faclair #lexicography #team #lexicographer

21.01.2026 11:41 — 👍 6    🔁 0    💬 0    📌 0
Dealbh air Dr Tòmas MacAilpein, le ainm, an tiotal “Deasaiche” agus suaicheantas Faclair na Gàidhlig ann an dath liath.

Dealbh air Dr Tòmas MacAilpein, le ainm, an tiotal “Deasaiche” agus suaicheantas Faclair na Gàidhlig ann an dath liath.

Coinnichibh ri Dr Tòmas MacAilpein! Tha obair neach-deasachaidh a’ toirt tlachd mhòr dhà:

“Tha sinn fortanach a bhith a’ dèanamh obair nach deach a dhèanamh a-riamh roimhe agus a bhith a’ feuchainn ri crìochan ar n-eòlais a shìneadh air a’ Ghàidhlig tro a cuid eachdraidh fhada.”

#faclair #sgioba

21.01.2026 11:37 — 👍 8    🔁 0    💬 0    📌 0
Photo of wood in moorland, though we don’t know what type of wood it is. Photo by Stephen Burton, with permission of Creative Commons:
https://www.geograph.org.uk/photo/5068846

Photo of wood in moorland, though we don’t know what type of wood it is. Photo by Stephen Burton, with permission of Creative Commons: https://www.geograph.org.uk/photo/5068846

GIUTHAS ~ pine

Pieces of pinewood would be found in peat bog. These would be used to build shelter and as fuel. Sometimes, these were called “giuthas blàr” or “giuthas bac-mòna”.

Have you heard these terms using “giuthas”?

#giuthas #pine #gaidhlig #gàidhlig #lexicography #faclair

16.01.2026 21:06 — 👍 5    🔁 1    💬 1    📌 0
Dealbh air eisimpleir de dh’fhiodh sa mhòintich, ged nach eil fhios againn an e giuthas a tha ann. Thogadh an dealbh le Stephen Burton, le cead Creative Commons: https://www.geograph.org.uk/photo/5068846

Dealbh air eisimpleir de dh’fhiodh sa mhòintich, ged nach eil fhios againn an e giuthas a tha ann. Thogadh an dealbh le Stephen Burton, le cead Creative Commons: https://www.geograph.org.uk/photo/5068846

Giuthas: Lorgadh pìosan giuthais fon mhòintich. Chleachdadh iad airson bothain a thogail agus mar chonnadh. Uaireannan, chante giuthas blàir no giuthas bac-mòna ri seo.

An cuala sibh iad sin roimhe?

#giuthas #pine #gaidhlig #gàidhlig #lexicography #faclair

16.01.2026 21:01 — 👍 2    🔁 0    💬 0    📌 0

Halò Wilson, tha sinn air a bhith a’ beachdachadh air a’ cheist seo an lùib na ro-innleachd conaltraidh againn. Chan eil sinn ag iarraidh X a chleachdadh tuilleadh. Bidh againn ri seann susbaint, mar a tha ann gu h-àrd, aiseag gu àiteigin eile.

15.01.2026 10:14 — 👍 2    🔁 0    💬 1    📌 0
Image of a piece of text in older Gaelic in a column on the left, with translation to English in blue font in a column on the right, with the Faclair na Gàidhlig logo.

Image of a piece of text in older Gaelic in a column on the left, with translation to English in blue font in a column on the right, with the Faclair na Gàidhlig logo.

🌄 “E(a)náir” the older Gaelic (and Modern Irish) word for January featured in the Faclair na Gàidhlig Manuscripts project.

Visit the project’s page on X for further explanation and insights from the manuscripts: x.com/FnaGMSS

#faclair #gàidhlig #manuscripts #January #lexicography

09.01.2026 20:16 — 👍 1    🔁 0    💬 0    📌 0
Earrann sgrìobhte ann an seann Ghàidhlig, ann an colbh air an làimh chlì, le eadar-theangachadh Beurla ann an dath liath ann an colbh air an làimh dheis, le suaicheantas Faclair na Gàidhlig.

Earrann sgrìobhte ann an seann Ghàidhlig, ann an colbh air an làimh chlì, le eadar-theangachadh Beurla ann an dath liath ann an colbh air an làimh dheis, le suaicheantas Faclair na Gàidhlig.

🚪Tha E(a)náir, an seann fhacal airson an Fhaoillich, ga mhìneachadh ann an @nlsarchives Adv. LS 72.1.2.

Leughaibh barrachd mu dheidhinn air duilleag Pròiseact Làmh-sgrìobhainnean Faclair na Gàidhlig: x.com/FnaGMSS

#faclair #gaidhlig #manuscripts #January #lexicography

09.01.2026 19:09 — 👍 4    🔁 0    💬 3    📌 0
"Merry Christmas from us all" written in Gaelic in red font, with the Faclair na Gàidhlig name and logo in blue, and an image of Christmas decorations in blue, gold and red.

"Merry Christmas from us all" written in Gaelic in red font, with the Faclair na Gàidhlig name and logo in blue, and an image of Christmas decorations in blue, gold and red.

Merry Christmas from all of us here at Faclair na Gàidhlig!

Thank you for your continued interest and support in our work. We hope you have a happy and peaceful festive season.

#nollaig #faclair #gaidhlig #gàidhlig #lexicography

24.12.2025 19:48 — 👍 9    🔁 0    💬 0    📌 0
"Nollaig Chridheil bhuainn uile" sgrìobhte ann an dath dearg, le suaicheantas Faclair na Gàidhlig ann an liath, is dealbh air sgeadachadh Nollaig dathte.

"Nollaig Chridheil bhuainn uile" sgrìobhte ann an dath dearg, le suaicheantas Faclair na Gàidhlig ann an liath, is dealbh air sgeadachadh Nollaig dathte.

Tha sinn uile aig Faclair na Gàidhlig a’ guidhe Nollaig Chridheil dhuibh a bhios sìtheil is sona.

Tapadh leibh airson ur n-ùidh agus ur cuid taic don obair againn.

#nollaigshona #faclair #gaidhlig #gàidhlig #lexicography

24.12.2025 19:47 — 👍 8    🔁 0    💬 0    📌 0
Photo of Sharon Pearson, Centre Manager, with her name, job title and the Faclair na Gàidhlig logo in blue.

Photo of Sharon Pearson, Centre Manager, with her name, job title and the Faclair na Gàidhlig logo in blue.

Meet Sharon! As Centre Manager for Faclair na Gàidhlig, Sharon Pearson ensures the smooth running of the organisation, dealing with funding bids, reports, committees and HR matters.

The work of a lexicographer is fascinating to her - more to come about those roles in the New Year!

#faclair #team

20.12.2025 14:18 — 👍 2    🔁 0    💬 0    📌 0
Dealbh air Sharon Pearson, Manaidsear Ionaid, le a h-ainm, dreuchd agus  suaicheantas Faclair na Gàidhlig ann an dath liath.

Dealbh air Sharon Pearson, Manaidsear Ionaid, le a h-ainm, dreuchd agus suaicheantas Faclair na Gàidhlig ann an dath liath.

Seo agaibh Sharon! Tha Sharon Pearson na Manaidsear Ionaid aig Faclair na Gàidhlig, a’ cumail rian air cùisean a thaobh maoineachaidh, coinneamhan is gnothaichean sgiobachd.

Tha obair nan deasaichean annasach dhith agus cluinnidh sinn barrachd mu na dreuchdan sin fhathast.

#faclair #sgioba #team

20.12.2025 14:13 — 👍 5    🔁 0    💬 0    📌 0
Photo of stacks of boxes on top of a row of filing cabinets - the archive of the Historical Dictionary of Scottish Gaelic and Faclair na Gàidhlig, University of Glasgow.

Photo of stacks of boxes on top of a row of filing cabinets - the archive of the Historical Dictionary of Scottish Gaelic and Faclair na Gàidhlig, University of Glasgow.

What is a historical dictionary? In her blog in 2024, Lorna Pike who has been greatly involved in Faclair na Gàidhlig from the start, explained that it is about the people as well as the language.

You can read her full account here: www.faclair.ac.uk/blog/366/gd

#gaidhlig #faclair #language #cànan

17.12.2025 22:11 — 👍 0    🔁 0    💬 0    📌 0
Dealbh air sreathan bhogsaichean air muin chaibineatan fhaidhlichean - Tasglann Faclair Eachdraidheil na Gàidhlig agus Faclair na Gàidhlig, Oilthigh Ghlaschu.

Dealbh air sreathan bhogsaichean air muin chaibineatan fhaidhlichean - Tasglann Faclair Eachdraidheil na Gàidhlig agus Faclair na Gàidhlig, Oilthigh Ghlaschu.

Dè th’ ann am faclair eachdraidheil? A rèir Lorna Pike, a tha air a bhith an sàs san obair aig Faclair na Gàidhlig bho thùs, chan ann mun chànan a-mhàin a tha e, ach mu na daoine cuideachd.

Leughaibh barrachd sa bhlog aice bho 2024:
www.faclair.ac.uk/blog/366/gd

#gaidhlig #faclair #gàidhlig #cànan

17.12.2025 22:08 — 👍 1    🔁 0    💬 0    📌 0
Preview
Faclair na Gàidhlig Tha sinn a-nis a' teannadh air deireadh na bliadhna is a' coimhead air ais air adhartas na bliadhna ach cuideachd a' coimhead air adhart ri leasachaidhean san amharc aig Faclair na Gàidhlig sa bhliadh

Faclair na Gàidhlig’s winter newsletter is out now!

Read it here or send us your email address to receive the newsletter directly to your inbox:
sway.cloud.microsoft/uGL96lHBVH5S...

#gàidhlig #gaidhlig #faclair #lexicography

11.12.2025 19:54 — 👍 4    🔁 1    💬 0    📌 0
Preview
Faclair na Gàidhlig Tha sinn a-nis a' teannadh air deireadh na bliadhna is a' coimhead air ais air adhartas na bliadhna ach cuideachd a' coimhead air adhart ri leasachaidhean san amharc aig Faclair na Gàidhlig sa bhliadh

Cuairt-litir a’ gheamhraidh bho Fhaclair na Gàidhlig!

Leughaibh an seo e, no cuiribh thugainn seòladh airson fhaighinn air postd: sway.cloud.microsoft/uGL96lHBVH5S...

#gàidhlig #gaidhlig #faclair #lexicography

11.12.2025 19:53 — 👍 3    🔁 0    💬 0    📌 0
Preview
Faclair na Gàidhlig Tha sinn a-nis a' teannadh air deireadh na bliadhna is a' coimhead air ais air adhartas na bliadhna ach cuideachd a' coimhead air adhart ri leasachaidhean san amharc aig Faclair na Gàidhlig sa bhliadh

Cuairt-litir a’ gheamhraidh bho Fhaclair na Gàidhlig!

Leughaibh an seo e, no cuiribh thugainn seòladh airson fhaighinn air postd: sway.cloud.microsoft/uGL96lHBVH5S...

#gàidhlig #gaidhlig #faclair #lexicography

11.12.2025 19:52 — 👍 3    🔁 1    💬 0    📌 0
’Gaeilge na hAlban’: Eisimpleir de dh’inntreadh anns an fhaclair ùr Gaeilge-Gaeilge. https://www.focloir.ie/ga/dictionary/nid/gaeilge%2Bna%2Bhalban

’Gaeilge na hAlban’: Eisimpleir de dh’inntreadh anns an fhaclair ùr Gaeilge-Gaeilge. https://www.focloir.ie/ga/dictionary/nid/gaeilge%2Bna%2Bhalban

Comhghairdeas le foireann focloir.ie as an chéad chuid den Fhoclóir Nua Gaeilge (2025) a chur ar líne! 🥂🎄

Meal a naidheachd air sgioba focloir.ie a tha air a’ chiad phàirt de dh’fhaclair ùr aona-chànanach, am Foclóir Nua Gaeilge (2025), a chur air-loidhne!

www.focloir.ie/ga/dictionar...

09.12.2025 16:47 — 👍 4    🔁 2    💬 0    📌 0
Preview
Origins Where do ganseys come from? There are several contrasting theories surrounding the origins of ganseys. One belief that persisted for some time in histories of these knitted garments was that they h…

Tha beachd eile ann gur ann o facal eile Lochlannais 'garn' a thàinig 'gansey' mar a chithear aig a' cheangal seo bhon Scottish Gansey Project. ’S e ‘genser’ am facal Nirribhis an latha an-diugh.

08.12.2025 14:30 — 👍 1    🔁 0    💬 0    📌 0
Preview
Dictionaries of the Scots Language:: SND :: gansey

Tha a’ bheachd sin ann: gheibhear cuideachd ‘gansey’ sa Bheurla a’ dol air ais gu 1855 ann an taobh tuath Shasainn is Albais. Tha Faclair Eachdraidheil Albais (DSL) ag ràdh gu bheil sin bho garnsey/guernesy www.dsl.ac.uk/entry/snd/ga...

08.12.2025 14:30 — 👍 1    🔁 0    💬 1    📌 0
Image from: Tormod Calum Dòmhnallach, Clann-nighean an Sgadain (Stornoway, Lewis: Acair, 1987), p.83.

Image from: Tormod Calum Dòmhnallach, Clann-nighean an Sgadain (Stornoway, Lewis: Acair, 1987), p.83.

GEANSAIDH ~ jumper

This month’s blog studies appearances of the word “geansaidh”. A relatively recent word in the history of the language, a geansaidh offered fishermen warmth, waterproofing and perhaps even a distinctive look!

What does the word “geansaidh” mean to you?

faclair.ac.uk/blog/374/en

03.12.2025 18:20 — 👍 1    🔁 0    💬 0    📌 0
Dealbh bho Tormod Calum Dòmhnallach, Clann-nighean an Sgadain (Steòrnabhagh, Leòdhas: Acair, 1987), td. 83.

Dealbh bho Tormod Calum Dòmhnallach, Clann-nighean an Sgadain (Steòrnabhagh, Leòdhas: Acair, 1987), td. 83.

GEANSAIDH

Tha eachdraidh inntinneach ga innse ann am blog na mìosa is an sgrùdadh aig Susan a’ sealltainn gur ann co-cheangailte ri aodach iasgairean is seòladairean a nochd am facal “geansaidh” an toiseach.

faclair.ac.uk/blog/374/en

Cuin a chleachdadh sibhse geansaidh?

#faclair #gaidhlig

03.12.2025 16:53 — 👍 5    🔁 2    💬 1    📌 0
An extract from Turner MS. XIV, likely created before 1778 by the scribe William MacMurchy. 
NLS Adv. MS 73.2.2 43.
With thanks to the National Library of Scotland (NLS), and Irish Script on Screen (ISOS). https://www.isos.dias.ie/NLS/NLS_Adv_MS_73_2_2.html#35

An extract from Turner MS. XIV, likely created before 1778 by the scribe William MacMurchy. NLS Adv. MS 73.2.2 43. With thanks to the National Library of Scotland (NLS), and Irish Script on Screen (ISOS). https://www.isos.dias.ie/NLS/NLS_Adv_MS_73_2_2.html#35

GLUGACH ~ stammering

a1778 NLS Adv. MS 73.2.2 43

Teanga Ghlugach Shlaopach Ghloncach | Nach laibhir poncoil no blasta […] A stammering, drawling, slimy (!) tongue | that doesn’t speak eloquently or agreeably […]

It seems there's plenty to say on this subject! See alt text for the source.

28.11.2025 20:43 — 👍 0    🔁 0    💬 0    📌 0
Criomag bho Làmh-sgrìobhainn Mhic an Tuairneir XIV, air a chruthachadh, tha e coltach, ro 1778 leis an sgrìobhaiche Uilleam MacMhurchaidh. 
NLS Adv. MS 73.2.2 43.
Le taing don Leabharlann Nàiseanta na h-Alba (NLS), agus Irish Script on Screen (ISOS). https://www.isos.dias.ie/NLS/NLS_Adv_MS_73_2_2.html#35

Criomag bho Làmh-sgrìobhainn Mhic an Tuairneir XIV, air a chruthachadh, tha e coltach, ro 1778 leis an sgrìobhaiche Uilleam MacMhurchaidh. NLS Adv. MS 73.2.2 43. Le taing don Leabharlann Nàiseanta na h-Alba (NLS), agus Irish Script on Screen (ISOS). https://www.isos.dias.ie/NLS/NLS_Adv_MS_73_2_2.html#35

GLUGACH ~ mabach, manntach

a1778 NLS Adv. MS 73.2.2 43

Teanga Ghlugach Shlaopach Ghloncach | Nach laibhir poncoil no blasta | Mar Ghlamarsuich coin a gól blathaich | Milleadh na Gáilic ’sga sracadh.

Tha e coltach gu bheil gu leòr ri ràdh mun chuspair seo!

28.11.2025 20:37 — 👍 3    🔁 1    💬 0    📌 0
Photo of five of the Faclair na Gàidhlig team, with the organisation's name and logo in blue.

Photo of five of the Faclair na Gàidhlig team, with the organisation's name and logo in blue.

So who is behind the work of the Faclair project and what exactly do they do? We’ll be introducing the team over the next few weeks.

Here are a few of us - recognise anyone?

#gàidhlig #gaidhlig #faclair #lexicography

25.11.2025 20:12 — 👍 6    🔁 0    💬 0    📌 0
Dealbh air còignear bho sgioba Faclair na Gàidhlig, agus suaicheantas agus aim na buidhne ann an dath liath.

Dealbh air còignear bho sgioba Faclair na Gàidhlig, agus suaicheantas agus aim na buidhne ann an dath liath.

Ach cò tha air cùl obair an Fhaclair, agus dè dìreach an obair a tha iad a’ dèanamh?
Bidh sinn a’ toirt sùil air an sgioba anns na seachdainean a tha romhainn.

Seo cuid againn an-seo - cò a dh’aithnicheas sibh?

#gàidhlig #gaidhlig #faclair #lexicography

25.11.2025 20:06 — 👍 7    🔁 1    💬 0    📌 0
Statue of a yelling man, with a dragon on top of his head, to be seen in the Arc de Triomphe, Paris.
Image credit: Halanna Halila on Unsplash.

Statue of a yelling man, with a dragon on top of his head, to be seen in the Arc de Triomphe, Paris. Image credit: Halanna Halila on Unsplash.

Have you ever expressed anger or fury using ainmein?

Although many words of emotion are used throughout Gaeldom, some are connected to certain areas. Such as the word ainmein, which according to eDIL, originates in ana-mèinn and perhaps ana-miann.

Do any Gaelic speakers outside Lewis use ainmein?

20.11.2025 15:23 — 👍 0    🔁 1    💬 0    📌 0
Ìomhaigh-ealain snaighte de dh'fhireannach ag èigheadh, is dràgon air mullach a chinn (ri fhaicinn san Arc de Triomphe, Paris).
Còir-deilbhe: Halanna Halila air Unsplash.

Ìomhaigh-ealain snaighte de dh'fhireannach ag èigheadh, is dràgon air mullach a chinn (ri fhaicinn san Arc de Triomphe, Paris). Còir-deilbhe: Halanna Halila air Unsplash.

An robh ainmein ort riamh? Ged a tha mòran fhaclan faireachdainn gan cleachdadh air feadh na Gàidhealtachd, tha cuid ceangailte ri sgìrean àraidh. Mar am facal ainmein a tha, a rèir eDIL, a’ freumhachadh ann an ana-mèinn agus, dh’fhaoidte ana-miann.

A bheil ainmein cumanta taobh a-muigh Leòdhais?

20.11.2025 15:19 — 👍 1    🔁 1    💬 0    📌 0
Post image

Bidh far-ainmean tric ag innse rud mun neach fhèin. Ach an robh am bàrd Iain Lòm, no Iain Mabach mar a dh'ainmichear e cuideachd, sgagach, no gann de dh'fhiaclan? Tha beachd aig Tòmas air a seo, sa bhlog aige air an fhacal "manntach".

Dè th’ agaibhse air cainnt mhabach?

faclair.ac.uk/blog/373/gd

13.11.2025 15:24 — 👍 2    🔁 1    💬 0    📌 0

@faclair is following 20 prominent accounts